Melek Ahmed Paşa Kimdir? Hayatı, Sadrazamlığı ve Dönemin Önemli Olayları

Melek Ahmed Paşa Kimdir?

Melek Ahmed Paşa, 1 Eylül 1662 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetmiş bir Osmanlı sadrazamıdır. Tarihte Sadrazam olarak yer alır. Babası Pervane'dir. Kabri: Eyüp, İstanbul.

Melek Ahmed Paşa, 1650-1651 yıllarında IV. Mehmed'in sadrazamlığını yapan, Kaya Sultan'ın eşi ve Evliya Çelebi'nin akrabası olan Abaza asıllı veziriazamdır.

com.com.tr

Melek Ahmed Paşa Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 1588: İstanbul'da doğdu. Doğum yılı kesin değildir; kaynaklar 1585, 1588 ve 1604 gibi birbirinden uzak yıllar verir.
• 1638: IV. Murad'ın yönettiği Bağdat seferine katıldı; bu yıllarda silahdar ağalığına kadar yükselmişti.
• 1639: Vezirlik rütbesiyle Diyarbekir eyaleti valiliğine getirildi.
• Ağustos 1644: IV. Murad'ın kızı Kaya Sultan ile evlendi ve hanedana damat oldu.
• 1645: Girit'e çıkarma yapıldı ve Venedik ile savaş başladı; ikinci kez Diyarbekir valiliğine gönderildi.
• 5 Ağustos 1650: Kösem Sultan'ın desteğiyle sadrazamlığa getirildi.
• 1651: Hazine açığını kapatmak için sikkenin gümüş oranı düşürüldü; piyasaya sürülen para halk arasında meyhane akçesi adıyla anıldı.
• 10 Temmuz 1651: Osmanlı donanması Naksos ve Paros adaları çevresinde Venedik filosuna yenildi.
• 21 Ağustos 1651: İstanbul'da esnaf dükkânlarını kapatarak ayaklandı; kalabalık şeyhülislâm Karaçelebizâde Abdülaziz Efendi ile saraya yürüdü.
• 21 Ağustos 1651: Sadaret mührünü geri verdi ve görevi sona erdi; yerine Siyavuş Paşa getirildi. Kaynakların bir kısmı azil tarihini ertesi gün olarak verir.
• Eylül 1651: Saray içindeki güç mücadelesi Kösem Sultan'ın öldürülmesiyle sonuçlandı; devlet işlerinde Turhan Sultan'ın konumu kesinleşti.
• 28 Şubat 1658: Kaya Sultan doğumdan dört gün sonra öldü; Ayasofya yanındaki Sultan İbrahim Türbesi'ne defnedildi.
• 1662: I. Ahmed'in kızı Fatma Sultan ile evlendi.
• 1 Eylül 1662: İstanbul'da öldü ve Eyüp'te defnedildi.

Melek Ahmed Paşa Kronolojisi

Tarih	Olay
1588	İstanbul'da doğdu. Doğum yılı kesin değildir; kaynaklar 1585, 1588 ve 1604 gibi birbirinden uzak yıllar verir.
1603	Küçük yaşta saray hizmetine alındı ve Enderun'da yetiştirildi; Melek lakabını I. Ahmed'den aldığı kaydedilir.
1638	IV. Murad'ın yönettiği Bağdat seferine katıldı; bu yıllarda silahdar ağalığına kadar yükselmişti.
1639	Vezirlik rütbesiyle Diyarbekir eyaleti valiliğine getirildi.
Mart 1641	Bağdat valiliğine tayin edildi.
1642	Şam eyaleti valiliğine geçti.
Ağustos 1644	IV. Murad'ın kızı Kaya Sultan ile evlendi ve hanedana damat oldu.
1644	İstanbul'a çağrıldı.
1645	Girit'e çıkarma yapıldı ve Venedik ile savaş başladı; ikinci kez Diyarbekir valiliğine gönderildi.
1646	Üçüncü kez Diyarbekir valiliğine tayin edildi.
1648	Sultan İbrahim tahttan indirildi, yedi yaşındaki IV. Mehmed tahta çıktı.
Kasım 1648	İkinci defa Bağdat valiliğine tayin edildi.
1650	Üçüncü kez Bağdat valiliğine tayin edildi, ancak bu görev için yola çıkmadı.
5 Ağustos 1650	Kösem Sultan'ın desteğiyle sadrazamlığa getirildi.
1650	Girit'teki orduya asker, erzak ve mühimmat gönderilmesi için donanma takviye edildi.
1651	Hazine açığını kapatmak için sikkenin gümüş oranı düşürüldü; piyasaya sürülen para halk arasında meyhane akçesi adıyla anıldı.
10 Temmuz 1651	Osmanlı donanması Naksos ve Paros adaları çevresinde Venedik filosuna yenildi.
21 Ağustos 1651	İstanbul'da esnaf dükkânlarını kapatarak ayaklandı; kalabalık şeyhülislâm Karaçelebizâde Abdülaziz Efendi ile saraya yürüdü.
21 Ağustos 1651	Sadaret mührünü geri verdi ve görevi sona erdi; yerine Siyavuş Paşa getirildi. Kaynakların bir kısmı azil tarihini ertesi gün olarak verir.
Eylül 1651	Saray içindeki güç mücadelesi Kösem Sultan'ın öldürülmesiyle sonuçlandı; devlet işlerinde Turhan Sultan'ın konumu kesinleşti.
27 Eylül 1651	Siyavuş Paşa'nın kısa sadareti sona erdi, makam Gürcü Mehmed Paşa'ya geçti.
1651	Özü beylerbeyiliğine gönderildi; eyalet kaynaklarda Silistre adıyla da geçer.
1652	Rumeli beylerbeyiliğine getirildi.
Ekim 1653	Rumeli beylerbeyiliğinden alındı ve İstanbul'a döndü.
1654	Sadaret kaymakamlığına getirildi.
1654	Yılın sonlarında Van eyaleti valiliğine tayin edildi; Evliya Çelebi bu göreve de eşlik etti.
15 Eylül 1656	Merkezde Köprülü Mehmed Paşa sadrazamlığa getirildi ve Köprülüler dönemi başladı.
24 Şubat 1658	Kaya Sultan bir kız çocuğu doğurdu.
28 Şubat 1658	Kaya Sultan doğumdan dört gün sonra öldü; Ayasofya yanındaki Sultan İbrahim Türbesi'ne defnedildi.
1658	Bosna beylerbeyiliğine getirildi.
1660	Bosna'dan ayrılarak İstanbul'a döndü ve divanda kubbe veziri oldu.
1662	I. Ahmed'in kızı Fatma Sultan ile evlendi.
1 Eylül 1662	İstanbul'da öldü ve Eyüp'te defnedildi.

Melek Ahmed Paşa Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1650	Girit Savaşı	Venedik Cumhuriyeti	Savaş sadaretinde sonuçlanmadı; Sadareti boyunca adadaki orduya asker, erzak ve mühimmat gönderilmesi sürdürüldü; Kandiye Kalesi alınamadı.
10 T	Naksos ve Paros Deniz Muharebesi	Venedik Cumhuriyeti	Osmanlı donanması yenildi; Muharebeye katılan filonun yüz elli ile yüz seksen parça arasında gemiden oluştuğu kaydedilir; verilen sayılar kaynaktan kaynağa değişir.

Melek Ahmed Paşa Ailesi

• Babası: Pervane (Kaynaklarda Kafkasya kökenli bir deniz görevlisi olarak anılır)
• Annesi: (Kaynaklarda adı geçmiyor; Abaza asıllı olduğu belirtilir)
• Kaya Sultan: IV. Murad'ın kızıdır; kaynaklarda İsmihan Kaya Sultan adıyla da geçer. 28 Şubat 1658 tarihinde doğum sonrası öldü.
• Fatma Sultan: I. Ahmed'in kızıdır; evlilikten birkaç ay sonra Melek Ahmed Paşa öldü.

Melek Ahmed Paşa Döneminin İlkleri

• Sadaretini bitiren olay, İstanbul'da esnafın kendi başına yürüttüğü ilk büyük ayaklanmadır 21 Ağustos 1651
• Hayatı bir çağdaşı tarafından en ayrıntılı yazılan Osmanlı sadrazamı Evliya Çelebi, Seyahatnâme
• İki ayrı padişahın kızıyla evlenen sadrazamlardan biri Kaya Sultan 1644, Fatma Sultan 1662
• Ayarı düşük sikke uygulaması yüzünden düşen ilk sadrazam Halk arasında meyhane akçesi adıyla anılan para, 1651
• Aynı eyalete üç kez vali tayin edilen az sayıdaki vezirden biri Diyarbekir, 1639, 1645 ve 1646

Kaynak: com.com.tr