III. Osman Kimdir? Hayatı, Saltanatı, Savaşları ve Eserleri

III. Osman Kimdir?

III. Osman, 2 Ocak 1699 tarihinde Edirne'de doğmuş ve 30 Ekim 1757 tarihinde Topkapı Sarayı, İstanbul'da 58 yaşında hayatını kaybetmiş bir Osmanlı padişahıdır. Tarihte 25. padişah olarak yer alır. Saltanat dönemi: 13 Aralık 1754 – 30 Ekim 1757 (2 yıl 10 ay). Babası II. Mustafa, annesi Şehsuvar Sultan'dır. Kendisinden önce I. Mahmud, sonra ise III. Mustafa bu makama geçmiştir. Kabri: Hatice Turhan Sultan Türbesi, Yeni Cami, İstanbul. Tarihte Nuruosmaniye'nin banisi olarak anılır; yerleşik lakabı yoktur lakaplarıyla anılır.

III. Osman, 1754-1757 yılları arasında hüküm süren 25. Osmanlı padişahıdır. Elli bir yıl kafeste yaşadı, Nuruosmaniye Camii'ni açtı, üç yıl tahtta kaldı.

com.com.tr

III. Osman Kronolojisi

Tarih	Olay
2 Ocak 1699	Edirne'de doğdu; babası II. Mustafa, annesi Şehsuvar Sultan (bazı kaynaklarda 3 Ocak).
26 Ocak 1699	Karlofça Antlaşması imzalandı.
22 Ağustos 1703	Babası tahttan indirildi; dört yaşında kafese girdi.
28 Aralık 1703	Babası II. Mustafa öldü.
1720	Amcasının oğullarının sünnet düğünü törenlerine katıldı.
1 Ekim 1730	Ağabeyi I. Mahmud tahta çıktı; Osman kafeste kaldı.
1 Temmuz 1736	Amcası III. Ahmed öldü.
18 Eylül 1739	Belgrad Antlaşması ile otuz yıllık barış başladı.
1748	Ağabeyi Nuruosmaniye Camii'nin temelini attı.
13 Aralık 1754	I. Mahmud öldü; Osman elli beş yaşında tahta çıktı, annesi Şehsuvar Sultan valide sultan oldu.
1754	Saray musiki heyeti dağıtıldı; tebdil-i kıyafet gezileri başladı.
1755	Şiddetli kış; Haliç dondu.
16 Şubat 1755	Köse Bahir Mustafa Paşa azledildi; Hekimoğlu Ali Paşa üçüncü kez sadrazam oldu.
19 Mayıs 1755	Hekimoğlu Ali Paşa azledildi; Naili Abdullah Paşa sadrazam oldu.
1755	Gayrimüslimlerin giyimine ve kadınların sokağa çıkışına sınır getiren fermanlar; Üsküdar'da İhsaniye Camii yapıldı.
24 Ağustos 1755	Bıyıklı (Nişancı) Ali Paşa sadrazam oldu.
1755	Hocapaşa yangını: Bab-ı Ali çevresi yandı.
23 Ekim 1755	Bıyıklı Ali Paşa azledildi ve idam edildi; iki gün sonra Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa sadrazam oldu.
5 Aralık 1755	Nuruosmaniye Camii ve Kütüphanesi açıldı; camiye padişahın adı verildi.
1 Nisan 1756	Mehmed Said Paşa azledildi; 30 Nisan'da Köse Bahir Mustafa Paşa ikinci kez sadrazam oldu.
27 Nisan 1756	Annesi Şehsuvar Sultan öldü; Nuruosmaniye türbesine gömüldü.
6 Temmuz 1756	Cibali yangını: Zeyrek'ten Aksaray'a kadar İstanbul'un büyük kısmı yandı.
3 Aralık 1756	Köse Bahir Mustafa Paşa yeniden azledildi.
22 Aralık 1756	Veliaht Şehzade Mehmed öldü; zehirlenme söylentisi yayıldı.
12 Ocak 1757	Koca Ragıp Paşa sadrazam oldu.
1757	Yedi Yıl Savaşı'nda tarafsızlık korundu; Fransa ve Prusya'nın savaşa katılma çağrıları reddedildi.
30 Ekim 1757	Topkapı Sarayı'nda öldü; Yeni Cami'deki Hatice Turhan Sultan Türbesi'ne gömüldü, III. Mustafa tahta çıktı.

Sadrazamları

Sadrazam	Görev yılları	Not	Madde
Köse Mustafa Paşa	1752-1755 ve 1756	Köse Bahir Mustafa Paşa; ağabeyinden devraldı, 16 Şubat 1755'te azledildi; 30 Nisan – 3 Aralık 1756 arasında ikinci kez görev yaptı, yeniden azledildi; 1763-1765'te üçüncü kez sadrazam oldu ve 1765'te idam edildi.
Hekimoğlu Ali Paşa	1755	Üçüncü sadareti, 16 Şubat – 19 Mayıs 1755; azledilip Kıbrıs'a sürüldü, 1758'de öldü.	https://com.com.tr/ansiklopedi/hekimoglu-ali-pasa.md
Abdullah Naili Paşa	1755	19 Mayıs – 24 Ağustos 1755; üç ay sonra azledildi.
Nişancı Ali Paşa	1755	Bıyıklı Ali Paşa; 24 Ağustos – 23 Ekim 1755; azledildi ve idam edildi, III. Osman'ın idam ettirdiği tek sadrazam.
Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa	1755-1756	Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa; 25 Ekim 1755 – 1 Nisan 1756; matbaanın kurucularından, azledildi.
Koca Ragıp Paşa	1757-1763	12 Ocak 1757'de atandı; şair ve diplomat, III. Mustafa döneminde 8 Nisan 1763'teki ölümüne kadar görevde kaldı.	https://com.com.tr/ansiklopedi/koca-ragip-pasa.md

III. Osman Eserleri

Eser	Tür	Yıl	Yer	Not
Nuruosmaniye Camii	cami ve külliye	1748-1755	İstanbul, Çemberlitaş	I. Mahmud başlattı, III. Osman 5 Aralık 1755'te açtı ve adını verdi; Osmanlı barokunun ilk büyük örneği, ayaktadır.
Nuruosmaniye Kütüphanesi	kütüphane	1755	İstanbul, Nuruosmaniye külliyesi	5 Aralık 1755'te açıldı; yazmalar Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'nde, bina ayaktadır.
Şehsuvar Sultan Türbesi	türbe	1756	İstanbul, Nuruosmaniye külliyesi	Annesi için; ayaktadır.
İhsaniye Camii	cami	1755	İstanbul, Üsküdar	Mahalleye adını verdi; ibadete açıktır.
Bab-ı Ali onarımı	onarım	1755-1756	İstanbul, Cağaloğlu	Hocapaşa yangınından sonra sadrazam konağı yeniden yapıldı.
Ahırkapı Feneri	fener	1755	İstanbul, Ahırkapı	Osmanlı'nın ilk deniz feneri; bir geminin Ahırkapı önünde karaya oturmasından sonra yaptırıldı, bugünkü yapı 1857 tarihlidir.

III. Osman Ailesi

• Babası: II. Mustafa (22. Osmanlı padişahı; 1703 Edirne Vakası ile tahttan indirildi, aynı yıl öldü)
• Annesi: Şehsuvar Sultan (1682 civarı doğdu, Rusya kökenli olarak kaydedilir; 1754-1756 valide sultan; Nuruosmaniye türbesinde gömülü)
• Leyla Kadın: kaynaklarda adı geçer; kökeni bilinmez
• Zevki Kadın: padişahın gözdesi olarak kaydedilir; saray dışında sahilhanesi vardı
• Ferhunde Emine Kadın: kaynaklarda adı geçer; kökeni bilinmez
• I. Mahmud: öz olmayan ağabeyi (annesi Saliha Sultan), selefi; 1696-1754, 24. padişah
• Ayşe Sultan: kız kardeşi; Köprülüzade Numan Paşa'nın eşi
• Emine Sultan: kız kardeşi; Çorlulu Ali Paşa'nın eşi; 1739'da öldü
• Safiye Sultan: kız kardeşi; 1696-1778; III. Osman'ın saltanatını gördü
• Emetullah Sultan: kız kardeşi; 1701-1727
• Şehzade Ahmed, Hasan, Hüseyin, Mehmed, Murad, Selim: küçük yaşta ölen erkek kardeşleri

III. Osman Döneminin İlkleri

• Nuruosmaniye Camii'ni tamamlayan padişah 1755; İstanbul'un ilk barok camisi
• Saltanatında hiç savaş olmayan padişahlardan 1754-1757
• En çok sadrazam değiştiren padişahlardan Üç yılda yedi sadrazam
• Elli yılı aşkın kafes hayatından sonra tahta çıkan padişah 1703-1754

Kaynak: com.com.tr