Semiz Ali Paşa Kimdir? Hayatı, Sadrazamlığı ve Dönemin Önemli Olayları

Semiz Ali Paşa Kimdir?

Semiz Ali Paşa, 28 Haziran 1565 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetmiş bir Osmanlı sadrazamıdır. Tarihte Kanuni Sultan Süleyman dönemi sadrazamı olarak yer alır. Babası bilinmiyor'dur. Kabri: Eyüpsultan türbesi yanındaki türbesi, İstanbul.

Semiz Ali Paşa, 1561-1565 yılları arasında Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamlığını yapan ve görevi başındayken ölen Osmanlı devlet adamıdır.

com.com.tr

Semiz Ali Paşa Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 1520: Kanuni Sultan Süleyman tahta çıktı; devşirilmesinin bu yılların başına rastladığı belirtilir.
• 1545: Mîr-i alemliğe getirildi. Kaynaklarda geçen ilk kesin görev tarihidir.
• 1546: Yeniçeri ağalığına getirildi.
• 1547: Habsburglarla İstanbul Antlaşması yapıldı; batı cephesinde geçici bir barış sağlandı.
• 1549: Vezirlik verilerek Mısır beylerbeyliğine tayin edildi.
• 1551: Habsburglarla Macaristan üzerindeki mücadele yeniden başladı; on bir yıl sürdü.
• 1553: İstanbul'a dönüşünde kubbealtı vezirleri arasına katıldı ve Nahçıvan Seferi'ne katıldı.
• 6 Ekim 1553: Şehzade Mustafa ordugâhta idam edildi; Damat Rüstem Paşa azledilerek yerine Kara Ahmed Paşa getirildi.
• 29 Mayıs 1555: Amasya Antlaşması imzalandı; görüşmelerin yürütüldüğü dönemde ikinci vezirliğe yükseldiği kaydedilir.
• 29 Eylül 1555: Kara Ahmed Paşa divanda idam edildi; Damat Rüstem Paşa ikinci kez sadrazam oldu.
• 1559: Şehzade Selim ile Şehzade Bayezid'in kuvvetleri Konya yakınlarında çarpıştı; Bayezid İran'a sığındı.
• 1560: Cerbe önlerinde kazanılan deniz zaferi Batı Akdeniz'deki Osmanlı üstünlüğünü pekiştirdi.
• 10 Temmuz 1561: Damat Rüstem Paşa sadrazamlık görevi başındayken öldü.
• 12 Temmuz 1561: Sadrazamlığa getirildi. Tarih kaynakların büyük bölümünde bu gün olarak verilir.
• 25 Eylül 1561: Şehzade Bayezid ve oğulları Kazvin'de öldürüldü; hanedan içindeki taht meselesi kapandı.
• 1562: Habsburglarla sekiz yıllık barış antlaşması yapıldı; görüşmeler elçi Busbecq ile yürütüldü.
• 1562: Busbecq sekiz yıla yakın süren elçilik görevini tamamlayarak Viyana'ya döndü.
• 20 Eylül 1563: İstanbul ve çevresinde büyük bir fırtına ve su baskını yaşandı; Kırkçeşme su yolları ağır hasar gördü.
• 1563: Mağlova ve Ayvat kemerleri yıkıldı, Uzun Kemer'in on altı gözü çöktü.
• 1564: Su yollarının yeniden inşası tamamlandı; Mağlova Kemeri yeni bir ayak sistemiyle yapıldı.
• 18 Mayıs 1565: Osmanlı donanması Malta önlerine ulaştı ve kuşatma başladı.
• 28 Haziran 1565: İstanbul'da, sadrazamlık görevi başındayken öldü; Eyüp'e defnedildi. Bir kısım kayıt 29 Haziran tarihini gösterir.
• 28 Haziran 1565: Mühr-i hümayun ikinci vezir Sokollu Mehmed Paşa'ya verildi.
• 11 Eylül 1565: Malta Kuşatması sonuç vermeden kaldırıldı; donanma geri çekildi.
• 7 Eylül 1566: Kanuni Sultan Süleyman Zigetvar önlerinde öldü; tahta II. Selim geçti.
• 1568: Edirne'deki Ali Paşa Çarşısı'nın tamamlandığı yıllardan biridir; kaynaklarda 1569 yılı da verilir.

Semiz Ali Paşa Kronolojisi

Tarih	Olay
1520	Kanuni Sultan Süleyman tahta çıktı; devşirilmesinin bu yılların başına rastladığı belirtilir.
1545	Mîr-i alemliğe getirildi. Kaynaklarda geçen ilk kesin görev tarihidir.
1546	Yeniçeri ağalığına getirildi.
1547	Habsburglarla İstanbul Antlaşması yapıldı; batı cephesinde geçici bir barış sağlandı.
1549	Vezirlik verilerek Mısır beylerbeyliğine tayin edildi.
1551	Habsburglarla Macaristan üzerindeki mücadele yeniden başladı; on bir yıl sürdü.
1553	İstanbul'a dönüşünde kubbealtı vezirleri arasına katıldı ve Nahçıvan Seferi'ne katıldı.
6 Ekim 1553	Şehzade Mustafa ordugâhta idam edildi; Damat Rüstem Paşa azledilerek yerine Kara Ahmed Paşa getirildi.
29 Mayıs 1555	Amasya Antlaşması imzalandı; görüşmelerin yürütüldüğü dönemde ikinci vezirliğe yükseldiği kaydedilir.
29 Eylül 1555	Kara Ahmed Paşa divanda idam edildi; Damat Rüstem Paşa ikinci kez sadrazam oldu.
1559	Şehzade Selim ile Şehzade Bayezid'in kuvvetleri Konya yakınlarında çarpıştı; Bayezid İran'a sığındı.
1560	Cerbe önlerinde kazanılan deniz zaferi Batı Akdeniz'deki Osmanlı üstünlüğünü pekiştirdi.
10 Temmuz 1561	Damat Rüstem Paşa sadrazamlık görevi başındayken öldü.
12 Temmuz 1561	Sadrazamlığa getirildi. Tarih kaynakların büyük bölümünde bu gün olarak verilir.
25 Eylül 1561	Şehzade Bayezid ve oğulları Kazvin'de öldürüldü; hanedan içindeki taht meselesi kapandı.
1562	Habsburglarla sekiz yıllık barış antlaşması yapıldı; görüşmeler elçi Busbecq ile yürütüldü.
1562	Busbecq sekiz yıla yakın süren elçilik görevini tamamlayarak Viyana'ya döndü.
20 Eylül 1563	İstanbul ve çevresinde büyük bir fırtına ve su baskını yaşandı; Kırkçeşme su yolları ağır hasar gördü.
1563	Mağlova ve Ayvat kemerleri yıkıldı, Uzun Kemer'in on altı gözü çöktü.
1564	Su yollarının yeniden inşası tamamlandı; Mağlova Kemeri yeni bir ayak sistemiyle yapıldı.
18 Mayıs 1565	Osmanlı donanması Malta önlerine ulaştı ve kuşatma başladı.
28 Haziran 1565	İstanbul'da, sadrazamlık görevi başındayken öldü; Eyüp'e defnedildi. Bir kısım kayıt 29 Haziran tarihini gösterir.
28 Haziran 1565	Mühr-i hümayun ikinci vezir Sokollu Mehmed Paşa'ya verildi.
11 Eylül 1565	Malta Kuşatması sonuç vermeden kaldırıldı; donanma geri çekildi.
7 Eylül 1566	Kanuni Sultan Süleyman Zigetvar önlerinde öldü; tahta II. Selim geçti.
1568	Edirne'deki Ali Paşa Çarşısı'nın tamamlandığı yıllardan biridir; kaynaklarda 1569 yılı da verilir.

Semiz Ali Paşa Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1553	Nahçıvan Seferi	Safevi Devleti	Amasya Antlaşması ile sonuçlandı; Kubbealtı veziri sıfatıyla sefere katıldı
1565	Malta Kuşatması	Sen Jan Şövalyeleri	Kuşatma sonuç vermeden kaldırıldı; Kaynaklar sefere karşı çıktığını ve ikmal bakımından yürütülebilirliğini sorguladığını kaydeder; kuşatma sürerken öldü

Antlaşmalar

Yıl	Antlaşma	Taraf	Not
1562	Habsburglarla barış antlaşması	Kutsal Roma İmparatorluğu ve Habsburg Avusturyası	Sekiz yıllık barış öngörüyordu; orta Macaristan Osmanlı, kuzey ve batı Macaristan Habsburg idaresinde kaldı. Görüşmeler elçi Ogier Ghiselin de Busbecq ile yürütüldü ve metin elçinin dönüşünün ardından Viyana'da onaylandı

Semiz Ali Paşa Ailesi

• Babası: (Kaynaklarda adı geçmiyor)
• Annesi: (Kaynaklarda adı geçmiyor)

Semiz Ali Paşa Döneminin İlkleri

• Kanuni Sultan Süleyman döneminin son sefersiz uzun aralığı 1561-1565
• Habsburglarla sekiz yıllık süre öngören barış antlaşmasının yapılması 1562
• 1563 su baskınından sonra Kırkçeşme su yollarının yeniden inşası 1564
• Osmanlı donanmasının Malta üzerine düzenlediği ilk büyük kuşatma harekâtı 1565
• Yeniçeri ağalığından doğrudan Mısır beylerbeyliğine geçen az sayıdaki isimden biri 1549

Kaynak: com.com.tr