Silahdar Damat Ali Paşa Kimdir? Hayatı, Sadrazamlığı ve Dönemin Önemli Olayları

Silahdar Damat Ali Paşa Kimdir?

Silahdar Damat Ali Paşa, 5 Ağustos 1716 tarihinde Petervaradin'de hayatını kaybetmiş bir Osmanlı sadrazamıdır. Tarihte Sadrazam olarak yer alır. Babası bilinmiyor'dur. Kabri: Belgrad Kalesi'ndeki türbe.

Silahdar Damat Ali Paşa, III. Ahmed döneminde 1713 ile 1716 arasında sadrazamlık yapan, Mora'yı geri alan ve Petervaradin'de ölen devlet adamıdır.

com.com.tr

Silahdar Damat Ali Paşa Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 1667: İznik yakınlarındaki Sölöz köyünde doğdu; kaynakların bir kısmı doğum yılını 1682 olarak verir.
• 1691: II. Ahmed saltanatı yıllarında saray hizmetine alındı ve Enderun'da yetiştirildi.
• 26 Ocak 1699: Karlofça Antlaşması imzalandı; Mora yarımadası Venedik'e bırakıldı.
• 22 Ağustos 1703: Edirne Vak'ası ile II. Mustafa tahttan indirildi, yerine III. Ahmed geçti.
• 3 Mayıs 1706: Çorlulu Ali Paşa sadrazamlığa getirildi.
• 1709: Has oda görevlerinden geçerek silahdarlığa yükseldi ve saray içinde etkili bir konuma geldi.
• 1709: III. Ahmed'in kızı Fatma Sultan ile evlendirildi; damat unvanını ve ikinci vezirlik rütbesini aldı. Kaynakların bir kısmı evlilik yılını 1708 olarak verir.
• 15 Haziran 1710: Çorlulu Ali Paşa azledildi; kaynaklar bu azilde silahdarın da içinde bulunduğu muhalefetin payı olduğunu kaydeder.
• Temmuz 1711: Prut nehri boylarında Rus ordusu kuşatıldı ve Prut Antlaşması yapıldı.
• 27 Nisan 1713: Sadrazamlığa getirildi.
• Haziran 1713: Rusya ile Edirne'de antlaşma imzalandı; Prut şartları onaylandı ve sınır ayrıntılı biçimde tarif edildi. Kaynakların bir kısmı tarihi 24 Haziran 1713 olarak verir.
• Aralık 1714: Venedik'e savaş ilan edildi; gerekçe olarak bir Osmanlı gemisine el konulması ve Karadağ piskoposunun korunması gösterildi.
• 1715: Ordu Makedonya'da toplandı ve serdar-ı ekrem sıfatıyla güneye hareket etti.
• Haziran 1715: Korint Kıstağı geçildi ve Akrokorint kalesi kısa bir kuşatmanın ardından alındı.
• Temmuz 1715: Venedik'in Mora'daki ana üssü Anabolu, dokuz gün süren kuşatmanın ardından teslim oldu.
• 1715: Navarin, Koron ve Modon kaleleri alındı; yarımada yüz gün içinde bütünüyle ele geçirildi.
• 1715: Donanma Ege'de Venedik'in elindeki iki adayı aldı; Girit'te Venedik elinde kalan kaleler de bu dönemde alındı.
• Ekim 1715: Sefer tamamlandı ve ordu başkente döndü.
• 13 Nisan 1716: Kutsal Roma imparatoru VI. Karl, Venedik ile ittifak antlaşması imzaladı.
• 1716: Avusturya'ya savaş ilan edildi ve ordu Rumeli üzerinden kuzeye hareket etti.
• 22 Temmuz 1716: Ordunun başında Belgrad'a ulaştı; savaş meclisinde Varadin üzerine yürüme kararı alındı.
• 5 Ağustos 1716: Petervaradin Muharebesi'nde Osmanlı ordusu bozguna uğradı; ileri hatta ilerlediği sırada alnından vurularak öldü.
• 1716: Naaşı Belgrad'a götürülerek kale içindeki türbeye defnedildi.
• 21 Ağustos 1716: Sadaret mührü Hacı Halil Paşa'ya verildi.
• Ekim 1716: Avusturya ordusunun kuşattığı Temeşvar teslim oldu; Macaristan'daki son büyük Osmanlı üssü kaybedildi.
• 1716: Akdeniz'de süren Korfu kuşatması kaldırıldı.
• 22 Şubat 1717: Dul kalan Fatma Sultan, Edirne'de Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile evlendi.
• 18 Ağustos 1717: Belgrad Avusturya'nın eline geçti.
• 21 Temmuz 1718: Pasarofça Antlaşması imzalandı; Mora Osmanlı Devleti'nde kaldı, Belgrad ve Kuzey Sırbistan Avusturya'ya bırakıldı.

Silahdar Damat Ali Paşa Kronolojisi

Tarih	Olay
1667	İznik yakınlarındaki Sölöz köyünde doğdu; kaynakların bir kısmı doğum yılını 1682 olarak verir.
1691	II. Ahmed saltanatı yıllarında saray hizmetine alındı ve Enderun'da yetiştirildi.
26 Ocak 1699	Karlofça Antlaşması imzalandı; Mora yarımadası Venedik'e bırakıldı.
22 Ağustos 1703	Edirne Vak'ası ile II. Mustafa tahttan indirildi, yerine III. Ahmed geçti.
3 Mayıs 1706	Çorlulu Ali Paşa sadrazamlığa getirildi.
1709	Has oda görevlerinden geçerek silahdarlığa yükseldi ve saray içinde etkili bir konuma geldi.
1709	III. Ahmed'in kızı Fatma Sultan ile evlendirildi; damat unvanını ve ikinci vezirlik rütbesini aldı. Kaynakların bir kısmı evlilik yılını 1708 olarak verir.
15 Haziran 1710	Çorlulu Ali Paşa azledildi; kaynaklar bu azilde silahdarın da içinde bulunduğu muhalefetin payı olduğunu kaydeder.
Temmuz 1711	Prut nehri boylarında Rus ordusu kuşatıldı ve Prut Antlaşması yapıldı.
27 Nisan 1713	Sadrazamlığa getirildi.
Haziran 1713	Rusya ile Edirne'de antlaşma imzalandı; Prut şartları onaylandı ve sınır ayrıntılı biçimde tarif edildi. Kaynakların bir kısmı tarihi 24 Haziran 1713 olarak verir.
Aralık 1714	Venedik'e savaş ilan edildi; gerekçe olarak bir Osmanlı gemisine el konulması ve Karadağ piskoposunun korunması gösterildi.
1715	Ordu Makedonya'da toplandı ve serdar-ı ekrem sıfatıyla güneye hareket etti.
Haziran 1715	Korint Kıstağı geçildi ve Akrokorint kalesi kısa bir kuşatmanın ardından alındı.
Temmuz 1715	Venedik'in Mora'daki ana üssü Anabolu, dokuz gün süren kuşatmanın ardından teslim oldu.
1715	Navarin, Koron ve Modon kaleleri alındı; yarımada yüz gün içinde bütünüyle ele geçirildi.
1715	Donanma Ege'de Venedik'in elindeki iki adayı aldı; Girit'te Venedik elinde kalan kaleler de bu dönemde alındı.
Ekim 1715	Sefer tamamlandı ve ordu başkente döndü.
13 Nisan 1716	Kutsal Roma imparatoru VI. Karl, Venedik ile ittifak antlaşması imzaladı.
1716	Avusturya'ya savaş ilan edildi ve ordu Rumeli üzerinden kuzeye hareket etti.
22 Temmuz 1716	Ordunun başında Belgrad'a ulaştı; savaş meclisinde Varadin üzerine yürüme kararı alındı.
5 Ağustos 1716	Petervaradin Muharebesi'nde Osmanlı ordusu bozguna uğradı; ileri hatta ilerlediği sırada alnından vurularak öldü.
1716	Naaşı Belgrad'a götürülerek kale içindeki türbeye defnedildi.
21 Ağustos 1716	Sadaret mührü Hacı Halil Paşa'ya verildi.
Ekim 1716	Avusturya ordusunun kuşattığı Temeşvar teslim oldu; Macaristan'daki son büyük Osmanlı üssü kaybedildi.
1716	Akdeniz'de süren Korfu kuşatması kaldırıldı.
22 Şubat 1717	Dul kalan Fatma Sultan, Edirne'de Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile evlendi.
18 Ağustos 1717	Belgrad Avusturya'nın eline geçti.
21 Temmuz 1718	Pasarofça Antlaşması imzalandı; Mora Osmanlı Devleti'nde kaldı, Belgrad ve Kuzey Sırbistan Avusturya'ya bırakıldı.

Silahdar Damat Ali Paşa Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1715	Mora Seferi	Venedik Cumhuriyeti	Mora yarımadası yüz gün içinde bütünüyle geri alındı; Serdar-ı ekrem sıfatıyla kendisi komuta etti. Korint Kıstağı geçildi, Akrokorint ve Anabolu alındı, ardından Navarin, Koron ve Modon düştü.
1715	Ege ve Girit Harekâtı	Venedik Cumhuriyeti	Ege'de iki ada ve Girit'te Venedik elinde kalan kaleler alındı; Kara ordusuyla eşgüdümlü yürütülen deniz harekâtının parçasıdır.
5 Ağ	Petervaradin Muharebesi	Avusturya (Kutsal Roma İmparatorluğu)	Osmanlı ordusu bozguna uğradı, sadrazam muharebede öldü; Muharebe beş saat sürdü. Avusturya ordusunun başında Savoylu Prens Eugene bulunuyordu; kayıp sayıları kaynaklarda farklı verilir.

Antlaşmalar

Yıl	Antlaşma	Taraf	Not
Hazi	Edirne Antlaşması	Rus Çarlığı	Prut'ta kararlaştırılan maddeleri onayladı ve iki devlet arasındaki sınırı ayrıntılı biçimde tarif etti. Azak ve çevresi Osmanlı Devleti'nde kaldı. Kaynakların bir kısmı imza tarihini 24 Haziran 1713 olarak verir.

Silahdar Damat Ali Paşa Ailesi

• Babası: (Kaynakların bir kısmı adını Hacı Hüseyin olarak verir; ortak bir kayıt bulunmaz)
• Annesi: (Kaynaklarda adı geçmiyor)
• Fatma Sultan: III. Ahmed'in kızı; 22 Eylül 1704 tarihinde Topkapı Sarayı'nda doğdu, annesi padişahın başkadını Emetullah Kadın'dır. Dul kaldıktan sonra 22 Şubat 1717 tarihinde Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ile evlendi ve 1733 yılında öldü

Silahdar Damat Ali Paşa Döneminin İlkleri

• Karlofça Antlaşması ile kaybedilen bir bölgenin savaşla geri alındığı tek sefer Mora yarımadası, 1715
• Mora yarımadasının bütününün yüz gün içinde ele geçirilmesi 1715
• Prut'ta kararlaştırılan şartların kalıcı bir antlaşmayla bağlanması Edirne Antlaşması, Haziran 1713
• Girit'te Venedik elinde kalan son kalelerin alınması 1715
• Muharebe meydanında ölen ve bu sebeple Şehid adıyla anılan sadrazam Petervaradin, 5 Ağustos 1716

Kaynak: com.com.tr