Sultan Vahdettin Kimdir? Hayatı, Saltanatı, Savaşları ve Eserleri

Sultan Vahdettin Kimdir?

Sultan Vahdettin, 14 Ocak 1861 tarihinde İstanbul'da doğmuş ve 16 Mayıs 1926 tarihinde Sanremo, İtalya'da 65 yaşında hayatını kaybetmiş bir Osmanlı padişahıdır. Tarihte 36. ve son padişah olarak yer alır. Saltanat dönemi: 3 Temmuz 1918 – 1 Kasım 1922. Babası Sultan Abdülmecid, annesi Gülüstü Kadın Efendi'dir. Kendisinden önce Sultan Reşad, sonra ise Yok, saltanat kaldırıldı bu makama geçmiştir. Kabri: Sultan Selim Camii haziresi, Şam. Tarihte Vahdettin lakaplarıyla anılır.

Sultan Vahdettin, 1918-1922 yılları arasında hüküm süren otuz altıncı ve son Osmanlı padişahıdır. Saltanatın kaldırılmasıyla ülkeden ayrıldı.

com.com.tr

Sultan Vahdettin Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 14 Ocak 1861: İstanbul'da doğdu. Babası Sultan Abdülmecid, annesi Gülüstü Kadınefendi'dir.
• Aralık 1917: Almanya ve Avusturya'ya resmî ziyaret yaptı; heyette Mustafa Kemal de bulundu.
• 3 Temmuz 1918: Ağabeyi Sultan Reşad'ın ölümü üzerine tahta çıktı.
• 30 Ekim 1918: Mondros Mütarekesi imzalandı; devlet savaştan yenik çıktı.
• 13 Kasım 1918: İtilaf donanması İstanbul önlerine geldi; işgal fiilen başladı.
• 30 Nisan 1919: Mustafa Kemal Paşa Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişliği'ne atandı.
• 15 Mayıs 1919: Yunan birlikleri İzmir'e çıktı.
• 19 Mayıs 1919: Mustafa Kemal Paşa Samsun'a ulaştı; Millî Mücadele başladı.
• 28 Ocak 1920: Meclis-i Mebusan Misak-ı Millî kararlarını kabul etti.
• 16 Mart 1920: İstanbul resmen işgal edildi; meclis basıldı, mebuslar Malta'ya sürüldü.
• 23 Nisan 1920: Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.
• 10 Ağustos 1920: Sevr Antlaşması imzalandı; meclis onayı olmadığı için yürürlüğe girmedi.
• 9 Eylül 1922: İzmir'e girildi; Batı Anadolu'daki işgal sona erdi.
• 1 Kasım 1922: Türkiye Büyük Millet Meclisi saltanatı kaldırdı.
• 17 Kasım 1922: İngiliz zırhlısıyla İstanbul'dan ayrıldı.
• 3 Mart 1924: Halifelik kaldırıldı; hanedan üyeleri yurt dışına çıkarıldı.
• 16 Mayıs 1926: İtalya'nın Sanremo şehrinde öldü; Şam'a defnedildi.

Sultan Vahdettin Kronolojisi

Tarih	Olay
14 Ocak 1861	İstanbul'da doğdu. Babası Sultan Abdülmecid, annesi Gülüstü Kadınefendi'dir.
Haziran 1861	Babası Sultan Abdülmecid öldü; kısa süre sonra annesini de kaybetti.
1916	Veliaht oldu.
Aralık 1917	Almanya ve Avusturya'ya resmî ziyaret yaptı; heyette Mustafa Kemal de bulundu.
3 Temmuz 1918	Ağabeyi Sultan Reşad'ın ölümü üzerine tahta çıktı.
Eylül 1918	Filistin cephesinde Megiddo'da savunma çöktü; Bulgaristan savaştan çekildi.
Ekim 1918	İttihat ve Terakki hükümeti istifa etti, önderleri ülkeyi terk etti.
30 Ekim 1918	Mondros Mütarekesi imzalandı; devlet savaştan yenik çıktı.
13 Kasım 1918	İtilaf donanması İstanbul önlerine geldi; işgal fiilen başladı.
30 Nisan 1919	Mustafa Kemal Paşa Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişliği'ne atandı.
15 Mayıs 1919	Yunan birlikleri İzmir'e çıktı.
19 Mayıs 1919	Mustafa Kemal Paşa Samsun'a ulaştı; Millî Mücadele başladı.
Temmuz 1919	Erzurum Kongresi toplandı.
Eylül 1919	Sivas Kongresi toplandı.
28 Ocak 1920	Meclis-i Mebusan Misak-ı Millî kararlarını kabul etti.
16 Mart 1920	İstanbul resmen işgal edildi; meclis basıldı, mebuslar Malta'ya sürüldü.
11 Nisan 1920	Meclis-i Mebusan resmen kapatıldı.
23 Nisan 1920	Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.
10 Ağustos 1920	Sevr Antlaşması imzalandı; meclis onayı olmadığı için yürürlüğe girmedi.
1921	İnönü savunmaları ve Sakarya Meydan Muharebesi ile Ankara'nın konumu güçlendi.
26 Ağustos 1922	Büyük Taarruz başladı.
9 Eylül 1922	İzmir'e girildi; Batı Anadolu'daki işgal sona erdi.
11 Ekim 1922	Mudanya Mütarekesi imzalandı; Doğu Trakya savaşsız geri alındı.
1 Kasım 1922	Türkiye Büyük Millet Meclisi saltanatı kaldırdı.
17 Kasım 1922	İngiliz zırhlısıyla İstanbul'dan ayrıldı.
19 Kasım 1922	Abdülmecid Efendi halife seçildi.
24 Temmuz 1923	Lozan Antlaşması imzalandı.
3 Mart 1924	Halifelik kaldırıldı; hanedan üyeleri yurt dışına çıkarıldı.
16 Mayıs 1926	İtalya'nın Sanremo şehrinde öldü; Şam'a defnedildi.

Sultan Vahdettin Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1918	Megiddo Muharebesi	İngiltere	Yenilgi; Filistin cephesindeki savunma çöktü, ordu kuzeye çekildi.
1918	Şam'ın Kaybı	İngiltere ve Arap kuvvetleri	Yenilgi; Suriye cephesindeki son büyük kayıptır.
1918	Bakü Harekâtı	Bakü Sovyeti ve İngiliz birlikleri	Osmanlı zaferi; Kafkas İslam Ordusu şehri aldı; mütarekeden sonra tahliye edildi.

Antlaşmalar

Yıl	Antlaşma	Taraf	Not
1918	Mondros Mütarekesi	İtilaf devletleri	Ordunun terhisini, Boğazların açılmasını ve stratejik noktaların işgal edilebilmesini öngörüyordu.
1920	Sevr Antlaşması	İtilaf devletleri	Osmanlı Devleti'ni Anadolu'nun küçük bir bölümüne sıkıştırıyordu; meclis onayı olmadığı için yürürlüğe girmedi.
1922	Mudanya Mütarekesi	İngiltere, Fransa, İtalya (TBMM hükümeti adına İsmet Paşa)	İstanbul hükümeti görüşmelere alınmadı; Doğu Trakya TBMM'ye bırakıldı, saltanat üç hafta sonra kaldırıldı.

Sadrazamları

Sadrazam	Görev yılları	Not	Madde
Ahmed İzzet Paşa	1918	Mondros Mütarekesi onun sadrazamlığında imzalandı.
Ahmed Tevfik Paşa	1918-1919 ve 1920-1922	Osmanlı tarihinin son sadrazamıdır; saltanatın kaldırılmasıyla görevi sona erdi.
Damat Ferid Paşa	1919 ve 1920	Beş kez sadrazam oldu; İtilaf devletleriyle uyum siyasetini yürüttü, Sevr Antlaşması onun döneminde imzalandı.
Ali Rıza Paşa	1919-1920	Anadolu hareketiyle uzlaşma arayan hükümeti kurdu.
Salih Hulusi Paşa	1920	İstanbul'un işgali sırasında kısa süre görevde kaldı.

Sultan Vahdettin Ailesi

• Babası: Sultan Abdülmecid (31. Osmanlı padişahı; oğlunun doğumundan birkaç ay sonra öldü)
• Annesi: Gülüstü Kadın Efendi (oğlu bebekken öldü)
• Emine Nazikeda Kadınefendi: başkadınefendi
• İnşirah Hanım
• Müveddet Kadınefendi: Şehzade Mehmed Ertuğrul'un annesi
• Nevzad Hanım
• Nevvare Hanım
• V. Murad: 33. padişah
• II. Abdülhamid: 34. padişah
• Sultan Reşad: 35. padişah, kendisinden önce tahtta bulundu
• Mediha Sultan: Damat Ferid Paşa ile evliydi
• Şehzade Ahmed Kemaleddin

Sultan Vahdettin Döneminin İlkleri

• Osmanlı hanedanının son padişahı 36. ve sonuncu padişah
• Saltanatı kaldırılan padişah 1 Kasım 1922
• Ülkeden ayrılan tek Osmanlı padişahı 17 Kasım 1922
• Yurt dışında ölen padişah Sanremo, 16 Mayıs 1926
• Kabri Türkiye dışında bulunan padişah Şam, Sultan Selim Camii haziresi

Kaynak: com.com.tr